*


tháng 6 năm 1919, nghe tin các đoàn đại biểu mười mấy nước Đồng minh thành công họp nghỉ ngơi Vécxây cách hà nội Pari 14 km, Nguyễn vớ Thành bàn với bên yêu nước Phan Châu Trinh và giải pháp sư, tiến sỹ Phan Văn ngôi trường viết phiên bản ''Yêu sách của dân chúng An Nam'' gửi họp báo hội nghị Vécxây.

Bạn đang xem: 117 chuyện kể về bác

nhà yêu nước bọn họ Phan trịnh trọng nói:

- Bảy điều yêu thương sách cơ mà anh Thành nêu ra, theo tôi thật là xác đáng và đúng như bọn mình thường hội đàm với nhau. Chú trường xem có nên thêm điều gì không?

- Tôi thấy cầm là tốt... Demo xem còn sự việc gì về quyền của nhân dân ta bắt buộc đòi...- Văn ngôi trường nói cùng gõ nhẹ vào trán bản thân theo thói quen của ông khi đề nghị suy tính một điều gì.

- Thưa hai bác - vớ Thành công bố - hôm trước cháu demo ra 7 điều yêu sách gửi hai bác xem, nhưng ban đêm qua cháu mới nảy thêm 1 ý. Con cháu thấy rằng sinh sống Đông Dương, đàn quan lại chỉ nhờ vào các nhan sắc lệnh của tên toàn quyền để cai trị dân ta mà không còn có luật. Cháu ý muốn đưa thêm 1 điều yêu sách nữa:“Thay thế cơ chế sắc lệnh bằng chế độ luật pháp”.

- Đúng! Đúng. Nguyên tắc sư họ Phan sôi nổi hưởng ứng. Mong muốn cho dân ta có tự do thoải mái thì cần đòi họ ách thống trị theo phương tiện pháp!

Tôi cũng tán đồng! Phan Châu Trinh nói như tóm lại buổi gặp mặt. Hiện nay ta làm gắng nào để gửi bảnYêu sáchtới hội nghị Vécxây đây?

vớ Thành:

- Thưa bác, con cháu nghĩ rằng phải nhờ chưng Phan Văn trường viết tức thì ra bằng tiếng Pháp thì mới kịp.

nhị ngày sau, Nguyễn tất Thành sẽ ngồi mặt luật sư Phan Văn Trường, trước phiên bản ''Yêu sách của dân chúng An Nam'' vừa thảo chấm dứt bằng tiếng Pháp.

- bọn họ sẽ thay mặt đứng tên dưới bản yêu sách này ra làm sao đây? Bác đứng tên nhé. Nguyễn vớ Thành nêu ý kiến.

- Không! Phan Văn ngôi trường đáp - bảnYêu sáchnày dù vậy tôi chấp cây bút viết ra bằng tiếng Pháp. Nhưng tôi đề xuất viết chỉ bởi anh chưa thông thạo Pháp văn nhưng mà thôi, chứ sáng kiến lớn lao này là của anh, và hầu như ý kiến nêu ra trong bảnYêu sáchcũng là của anh.

- Thưa bác, ý tưởng sáng tạo của con cháu cũng chỉ cần phản ánh nguyện vọng tầm thường của những tình nhân nước chứ gồm phải của riêng cháu đâu. Bác là 1 trong những nhân vật bao gồm danh tiếng, bà bé Việt kiều trên đất Pháp đều biết bác là 1 trong những luật sư yêu thương nước dám bênh vực công lý, che chắn cho bà con. Bác thay mặt đứng tên cho phiên bản yêu sách này thì giá chỉ trị của nó càng cao, ảnh hưởng của nó càng rộng.

- Không! không thể được! Tôi tuy gồm chút danh vọng hơn anh ngày nay, nhưng loại tâm, dòng chí của anh ấy còn lớn hơn tôi nhiều. Vả lại về nguyên tắc, bạn trí thức không được phép rước công fan khác làm cho công của mình: “Cái gì của Xêda thì yêu cầu trả lại cho Xêda''.

Đó mới là lẽ phải. Chẳng phần lớn tôi bắt buộc đứng tên, mà bác Hy Mã Phan Châu Trinh cũng không nên đứng tên.

Cuộc dàn xếp giữa hai đơn vị yêu nước đi tới kết luận: dùng một cái tên gì vượt trội cho nguyện vọng bình thường của nhân dân, nhưng lại phải là tên một cá nhân thì đặc thù pháp nhân của văn bạn dạng mới có giá trị. Sau cùng anh Nguyễn đưa ra quyết định tự bản thân đứng mũi chịu sào với cái brand name chung đến tấm lòng của phần đa người. Anh ký:

Thay phương diện nhómnhững người yêu nước AnNam

NGUYỄN ÁI QUỐC

Ngay buổi chiều hôm ấy, sau khoản thời gian bảnYêu sáchđược gửi đi, anh Nguyễn rời khỏi nhà số 6 con đường Vila đê Gôbơlanh, nơianh vẫn ở với mức sử dụng sư Phan Văn Trường. Anh sống túng thiếu mật, đề phòng sự tìm kiếm và săn lùng ráo riết của bầy mật thám cỗ Thuộc địa Pháp.

Vào buổi sáng sớm có người đến bấm chuông căn nhà số 6 phố Đôbinhi. Đây là nhà đất của Giuyn Cămbông, đại sứ cũ của Pháp ngơi nghỉ Đức, hiện tại là member của đoàn đại biểu Pháp đi dự buổi tiệc nghị Vécxây. Giơnơvievơ Tabui, cô con cháu gái trẻ của Cămbông ra mở cửa. Sau đây cô là 1 trong nhà báo nổi tiếng, nhưng giờ đây cô là thư ký của cậu cô. Người bấm chuông là một trong những thanh niên châu Á, miếng khảnh, gồm khuôn mặt cởi mở, dễ mến, đôi mắt to, sáng sủa long lanh. Anh thanh lịch chào cô và nói bởi thứ giờ Pháp không sõi:

- Tôi mong trao mang đến ngài đại sứ Cămbông một văn kiện.

Giơnơvievơ mời khách đến sớm vào trong nhà rồi ra hiệu đến khách ngồi xuống cạnh chiếc bàn dài đụng trổ theo kiểu đế chế. Mẫu bàn này bây giờ vẫn kê trong chống khách mái ấm gia đình Tabui. Cô gái hỏi người bạn teen là ai?

- Thưa cô, tôi là Nguyễn Ái Quốc, tôi muốn chạm mặt ngài Cămbông.

phái mạnh thanh niên lôi ra một cuốn giấy buộc bởi dây mảnh. Anh lộ diện và trao cho cô gái.

- Tôi cho đây nhằm trao đến ngài đại sứ “bản trần tình” của dân chúng Đông Dương.

có thể thấy ngay lập tức là mọi tờ giấy vào cuộn giấy viết bằng một đồ vật chữ cực kỳ đẹp. Tờ thứ nhất là bức thư gửi mang lại chủ nhà:

''Thưa ngài đại sứ Cămbông, đại năng lượng điện toàn quyền của pháp tại họp báo hội nghị Vécxây. Tôi là người đại diện cho dân chúng Đông Dương. Shop chúng tôi là một dân tộc bản địa chậm phạt triển, cửa hàng chúng tôi đã được biết thêm thế như thế nào là nền tao nhã của nước Ngài …''.

Tài liệu nhưng người giới trẻ châu Á với đến có tên là “Bản Yêu cách của nhân dân An Nam''.BảnYêu sáchviết:

“Trong khi canh cho nguyên tắc dân tộc sẽ từ nghành nghề dịch vụ lý tưởng gửi vào lĩnh vực hiện thực do chỗ quyền từ bỏ quyết thiêng liêng của các dân tộc được đồng ý thật sự, nhân dân nước An nam giới trước kia, nay là xứ Đông - Pháp, xin trình với các quý chính phủ nước nhà trong Đồng minh nói thông thường và với cơ quan chính phủ Pháp đáng tôn trọng nói riêng, đều yêu sách nhã nhặn sau đây:

1. Tổng ân xá cho toàn bộ những người phiên bản xứ bị án tù chủ yếu trị;

2. Cải tân nền pháp lý ở Đông Dương bằng cách cho người bạn dạng xứ cũng được quyền hưởng trọn nhữngđảm bảo về khía cạnh pháp luậtnhư fan Âu châu;xóa quăng quật hoàn toàncác toà án quan trọng dùng làm nguyên lý để khủng ba và áp bức bộ phận trung thực nhất trong dân chúng An Nam;

3. Trường đoản cú dobáo chí vàtự dongôn luận;

4. Từ bỏ dolậphộihội họp;

5 tự docư trú nghỉ ngơi nước ngoàivà tự do xuất dương;

6. Từ dohọctập,thành lập những trường chuyên môn và chuyên nghiệp hóa ở tất cả các tỉnh cho người bản xứ;

7 vắt thếchế độra các sắclệnh bằng chính sách ra những đạo luật;

8. Đoàn đại biểu trực thuộc của nguời bạn dạng xứ, bởi vì người bản xứ thai ra, trên Nghị viện Pháp để giúp đỡ cho Nghị viện hiểu rằng những ước muốn của người bạn dạng xứ.

vài ba ngày sau, các đoàn đại biểu không giống tham gia hội nghị và những nghị sĩ Pháp cũng nhận được phiên bản yêu sách giống như như vậy. Kèm theo phiên bản yêu sách tất cả bức thư ngắn:

“Thưa ngài! Nhân dịp thành công của Đồng minh, chúng tôi xin mạn phép gửi nhằm Ngài cố nhiên đây phiên bản ghi hồ hết yêu sách của dân chúng An Nam. Tin yêu ở sự độ lượng cao thâm của Ngài, công ty chúng tôi mong Ngài ủng hộ bạn dạng yêu sách này trước những người dân có thẩm quyền.

thay mặt đại diện nhóm những người dân An nam giới yêu nước: Nguyễn Ái Quốc”.

người ta nhiều lần phát hiện người thanh niên vn kiên trì này với tập giấy tờ cặp bên dưới nách tại các hành lang ồn ào, mù mịt sương thuốc của các ban chỉnh sửa báo sinh sống Pari, trong số gian phòng eo hẹp và chật do các công đoàn cùng đảng làng mạc hội thuê nhằm tổ chức các cuộc họp cùng mít tinh.

Lui Ácnu, trưởng ban Đông Dương của Sở Mật thám Pháp, sau đây là Chánh mật thám Pháp sinh hoạt Đông Dương, nhún nhường vai khi nghe báo cáo về hành vi của một tín đồ nào đó tên là Nguyễn Ái Quốc cùng về câu chữ một ''tài 1iệu kháng Pháp'' đang rất được người đó phân phát mọi nơi. Do công việc và nghề nghiệp đòi hỏi, Ácnu hầu hết biết rất rõ mọi tín đồ An nam khả nghi sống sống Pari, được báo cáo tỉ mỉ về bước đi của “những kẻ chủ mưu gây bất an” tự Đông Dương sang. Trong số những người sẽ là Phan Châu Trinh, mở một hiệu ảnh và thực tế đã xong xuôi hoạt động bao gồm trị. Vả lại, hành vi “khiêu khích'' bởi vậy vốn không phải là Phan Châu Trinh, vày ông dịp nào cũng đều có thái độ kính nể nước Pháp. Một fan khác là qui định sư Phan Văn Trường, cũng sống sinh sống Pari, được coi là nhà mácxít, tuy thế chỉ là fan dịch sách báo chính trị ra giờ đồng hồ Việt cùng không khi nào tham gia làm cho những việc như vậy. Chỉ với một bạn duy nhất trong số những nhân đồ quen biết cũ của Sở Mật thám dám cả gan thao tác làm việc này là Phan Bội Châu. Tuy thế Ácnu biết chắc chắn là Phan Bội Châu vẫn ở một ở đâu đó tại miền nam Trung Quốc, rộng nữa, vừa qua ông ta bao gồm cho đăng một bài bác báo, lờilẽ khôn xiết ôn hoà hữu ích cho công ty trương hợp tác ký kết Pháp - Việt.

vào mức đó, cả Ácnu - kẻ bao gồm con mắt cú vọ, nhòm ngó khắp nơi, thậm chí là cả những người dân bạn thân cận của người yêu nước trẻ con tuổi sẽ cả gan cất thông báo nói đảm bảo an toàn nhân dân bị áp bức của chính bản thân mình ngay thân trái tim của bầy đế quốc Pháp cũng phân vân được cùng cũng bắt buộc ngờ rằng, Nguyễn Ái Quốc - tác giả bảnYêu sách,anh Văn cha - fan phụ nhà bếp trên tàu biển, cậu nhỏ bé ham đọc biết Nguyễn tất Thành - người con trai quan Phó bảng độc nhất vô nhị ở làng mạc Sen, cũng chỉ là một trong người nhưng thôi./.

2. “Con đường dẫn tôi mang lại chủ nghĩa Lênin”

tức thì sau Chiến tranh quả đât lần trang bị nhất, tôi làm cho thuê sinh sống Pari, lúc thì tạo nên một cửa hàng phóng đại ảnh, lúc thì “vẽ đồ cổ mỹ nghệ Trung Hoa” (do một xưởng của tín đồ Pháp có tác dụng ra). Hồi đó, tôi thường xuyên rải truyền đối kháng tố cáo tội ác đàn thực dân Pháp làm việc Việt Nam.

thời gian bấy giờ, tôi ủng hộ giải pháp mạng mon Mười chỉ là theo cảm tình tự nhiên. Tôi không biết hết tầm đặc biệt lịch sử của nó. Tôi mến yêu Lênin vày Lênin là một người yêu nước lớn tưởng đã giải hòa đồng bào mình; trước đó tôi chưa hề đọc một quyển sách như thế nào của Lênin viết.

Tôi thâm nhập Đảng làng hội Pháp chẳng qua là vì những “ông bà” ấy (hồi đó tôi điện thoại tư vấn các bằng hữu của tôi như thế) - sẽ tỏ đồng tình với tôi, với trận chiến tranh của các dân tộc bị áp bức. Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa xã hội và công ty nghĩa cùng sản là gì, thì tôi chưa hiểu.

Hồi ấy, trong những chi cỗ của Đảng xã hội, người ta bàn cãi sôi nổi về sự việc có buộc phải ở lại trong quốc tế thứ hai, giỏi là nên tổ chức một quốc tế thứ nhị rưỡi, hoặc tham gia quốc tế thứ ba của Lê nin? Tôi dự siêu đều các cuộc họp một tuần hai hoặc cha lần. Tôi chăm chú nghe những người dân phát biểu ý kiến. Dịp đầu, tôi không hiểu được hết. Lý do người ta bàn cãi hăng như vậy? Với nước ngoài thứ hai, hoặc lắp thêm hai rưỡi, xuất xắc là vật dụng ba, thì fan ta cũng gần như làm được phương pháp mạng cả, sao lại phải ôm đồm nhau? với còn Quốc tế trước tiên nữa, fan ta đã làm cái gi với nó rồi?

Điều mà tôi ao ước biết hơn cả - với cũng chính là điều mà người ta không thảo luận trong buổi họp 1à: vậy thì cái nước ngoài nào bênh vực nhân dân những nước trực thuộc địa?

trong một cuộc họp, tôi vẫn nêu câu hỏi ấy lên, câu hỏi quan trọng nhất đối với tôi. Gồm mấy bè bạn đã trả lời: Đó là nước ngoài thứ ba, chứ không hẳn Quốc tế lắp thêm hai. Cùng một bạn hữu đã đưa đến tôi đọcLuận cưng cửng của Lênin về những vấn đề dân tộc thuộc địađăng bên trên báoNhân đạo.

trong Luận cưng cửng ấy, gồm có chữ bao gồm trị khó hiểu. Tuy vậy cứ hiểu đi phát âm lại nhiều lần, cuối cùng tôi cũng phát âm được phần chính. Luận cưng cửng của Lênin tạo nên tôi cực kỳ cảm động, phấn khởi, sáng sủa tỏ, tin yêu biết bao. Tôi vui vẻ đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong phòng mà tôi nói lớn lên như đã nói trước quần bọn chúng đông đảo: “Hỏi đồng bào bị đoạ đầy nhức khổ. Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con mặt đường giải phóng bọn chúng ta!”.

Từ kia tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế.

Trước kia, trong các cuộc họp bỏ ra bộ tôi chỉ ngồi nghe fan ta nói; tôi cảm thấy bạn nào cũng có thể có lý cả, tôi không riêng biệt được ai đúng ai sai. Tuy nhiên, từ đó tôi cũng xông vào những cuộc tranh luận. Tôi tham gia trao đổi sôi nổi. Khoác dù chưa chắc chắn đủ giờ Pháp nhằm nói hết ý nghĩ về của mình, tôi vẫn đập mạnh mẽ những lời lẽ hạn chế lại Lênin, kháng lại thế giới thứ ba. Vẻ ngoài duy nhất của mình là: Nếu đồng chí không lên án chủ nghĩa thực dân, nếu bè bạn không bênh vực các dân tộc nằm trong địa thì đồng minh làm cái bí quyết mạng gì?

không chỉ là tham gia các cuộc họp của chi bộ mà thôi, tôi còn tới các chi bộ khác nhằm bênh vực lập ngôi trường của tôi''. Ở đây, tôi cần nhắc thêm rằng các bạn bè Mácxen Casanh, Vayăng Cutuyariê, Môngmútxô cùng nhiều đồng chí khác đã giúp đỡ tôi phát âm biết thêm. Sau cùng ở Đại hội thành phố Tua, tôi thuộc các đồng chí ấy biểu quyết ưng ý tham gia nước ngoài thứ ba.

lúc đầu, đó là chủ nghĩa yêu nước chứ chưa hẳn chủ nghĩa cùng sản đã gửi tôi tin theo Lênin, đống ý theo nước ngoài thứ ba. Từng bước một một, trong cuộc chống chọi vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, vừa làm công tác làm việc thực tế, từ từ tôi đọc được rằng chỉ bao gồm chủ nghĩa buôn bản hội, công ty nghĩa cùng sản new giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao rượu cồn trên trái đất khỏi ách nô lệ.

Ở việt nam và ở trung hoa cũng vậy, có mẩu truyện đời xưa về dòng '”cẩm nang” đầy phép lạ thần tình. Khi tín đồ ta chạm chán những khó khăn lớn, fan ta mở cẩm nang ra, thì thấy ngay bí quyết giải quyết. Nhà nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng cùng nhân dân Việt Nam, không mọi là chiếc ''cẩm nang'' thần kỳ, không phần lớn là chiếc kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường bọn họ đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới nhà nghĩa làng hội và chủ nghĩa cùng sản./.

3. Bác Hồ với cầm Phan Châu Trinh

Có bố bức thư với thủ cây bút của tất Thành mà cố Phan còn giữ được đem về nước năm 1925 và mái ấm gia đình đã nhờ cất hộ ra Việt Bắc tặng ngay Trung ương trong binh lửa chống thực dân Pháp, nay lưu lại tại kho lưu trữ bảo tàng Hồ Chí Minh… có lẽ rằng do yêu ước bảo mật các thư số đông không được ghi tháng ngày nhưng rất có thể phán đoán bức thư sau đây đã được viết vào thời gian trên. Nguyên văn như sau:

“Hy Mã nghi bá đại nhơn,

Cách phía trên không tiếp được tôn tín, không hay chưng hành chỉ thay nào cùng sự thể mặt ta cầm cố nào? cùng cháu ước ao biết như cháu bao gồm thể gặp mặt Bác trước lúc chưng đi hay không, bởi cháu rất buộc phải một không nhiều lời tôn hội, xin Bác trả lời liền mang lại cháu vị chừng trong tuần lễ con cháu sẽ xuống tàu “đi chưa biết đâu”. Kính chúc Bác, M.Trường cùng em Dật và các đồng bào yên ổn hảo”.

C.Đ: vớ Thành

10. Orc-hard Place

Southampton England

Theo lời thư trên đây thì: tất Thành biết rõ thực trạng cụ Phan đang bị Bộ thuộc địa ép yêu cầu đi khỏi Pari buộc phải yêu cầu Cụ trả lời ngay nhằm đến chạm chán chỉ trong vòng một tuần lễ... Vị đó có thể đoán là mặc dù ghi địa chỉ ở Anh mà lại lúc đó Tất Thành chưa phải ở Anh mà thực ra đang ở ko xa Pari, rất có thể ở nhà công ty tàu tại Anh Ađơretxơ (Saint - Adresse), ngoại thành Lơ Havơrơ chỉ biện pháp Pari rộng một trăm cây số. Lời thăm hỏi động viên rất vồn vã về mọi fan ở xung quanh Phan Châu Trinh thời điểm đó, bao gồm cả luật sư Phan Văn ngôi trường nói lên bọn họ đã gặp gỡ gỡ nhau rồi.

Sau thư trên có thể đã có cuộc gặp gỡ gỡ giữa núm Phan cùng Tất Thành tại Pari trước chuyến hành trình xa bởi tàu biển.

Theo phán đoán của chúng tôi thì thời kia nơi nghỉ chân của bác bỏ Hồ sau các chuyến du ngoạn là cảng Lơ Havơrơ. Bởi mấy nguyên nhân: chính là nơi giới hạn lâu duy nhất của tàu Latútsơ Tơrêvin có nhẽ của nhà tàu với nhiều anh em quen biết trên tàu rất có thể làm địa điểm tá túc, địa điểm đó siêu gần Pari, nơi ở của gắng Phan và những người bạn khác, chỉ 1- 2 tiếng là đến gặp gỡ được; địa điểm đó chỉ cách vương quốc anh một eo đại dương Manche, rất dễ dàng lánh sang đất Anh thuộc cơ quan ban ngành Hoàng gia vốn hôm nay không mấy thân thiết với Pháp (Như thể hiện trong những năm 1915, chính phủ nước nhà Anh không đáp ứng nhu cầu yêu cầu của Pháp thẩm tra xét khu vực ở của tất Thành để tìm các thư phúc đáp của Phan Châu Trinh hoặc cả sau đây khi chính phủ Hoàng gia ký lệnh thả Nguyễn Ái Quốc tại Hồng Kông năm 1931...)

Cần tìm hiểu châu Mỹ và quốc gia mỹ đang thời kỳ cách tân và phát triển mạnh mẽ, tất Thành đang lên làm việc ở một cái tàu đi phái mạnh Mỹ cùng Bắc Mỹ. Anh đã tạm dừng Niu Yoóc, lên bờ để gia công thêm kiếm sống, viết thư về nước nhờ tìm tin, add của phụ vương và đã gặp gỡ đại diện trào lưu yêu nước Triều Tiên trên Mỹ cùng học tập kinh nghiệm đấu tranh của họ…

nhưng mà Tất Thành không ở Mỹ lâu, vào quý I năm 1913 bạn đã trở về Lơ Havơrơ, cùng đàm luận với cố Phan và gửi sang làm việc Anh, tất Thành sẽ gửi bức thư sau cho vậy Phan:

“Hy Mã nghi bá đại nhơn,

Cháu kính chúc Bác, em Dật cùng ông Trạng, mấy anh em ta nghỉ ngơi Pari đều bạo gan giỏi. Nay cháu đã tìm khu vực để học tập tiếng. Mấy tư tháng rưỡi nay thì chỉ có tác dụng với Tây, nói giờ đồng hồ Tây luôn luôn luôn. Tuy sống Anh mà lại chẳng không giống gì ở Pháp với ngày tháng chỉ lo khiến cho khỏi đói chứ chẳng học được bao nhiêu. Cháu ước ao rằng 4, 5 mon nữa khi gặp Bác thì cháu sẽ nói và hiểu được giờ Anh những nhiều.

Bên ta tất cả gì bắt đầu không? với nếu chưng dịch dứt mấy hồi rồi xin chưng gởi mang đến cháu. Chuyến này bác sẽ đi nghỉ ngơi hè sinh hoạt đâu?

ni kính

Cuồng Điệt tất Thành.

Crayton Court Hotel

West Ealingw London

Câu cuối thư hỏi về sự việc đi nghỉ ngơi hè theo tập cửa hàng ở phương Tây với không nói gì mang đến không khí chiến tranh, chất nhận được ta đoán thời gian viết thư khoảng giữa năm 1913.

Câu“Xin gởi mấy hồi sau”của một phiên bản dịch chắc chắn rằng của tậpGiai nhơn kỳ ngộmà vớ Thành đang đọc “mấy hồi trước” vào một chuyến đến thăm nỗ lực Phan trước đó.

Ở Anh mà làm việc với bạn Pháp và nói giờ Pháp, rất có thể là với sự gởi gắm của bạn bè Pháp, tất Thành vẫn vào làm việc trong êkíp đa số là fan Pháp của vua nhà bếp Excốpphie.

cùng với lời mong hẹn“4,5 mon nữa khi gặp Bác con cháu sẽ…”có thể thấy rõ rộng trong tình trạng bác Phan khó dịch chuyển vì bị kiểm soát, tự Anh, tất Thành đã có rất nhiều cuộc đến gặp gỡ Bác Phan trên Pari…

bên cạnh hai bức thư trên, thế Phan còn giữ lại được một chiếc “các” của Cuồng Điệt vớ Thành gửi xuất phát từ 1 địa phương tên 1à“Xuphơrarát''mà tập sáchHồ Chí Minh, biên niên tiểu sửxác định là sinh hoạt Anh. Nội dung là một trong bài thơ tám câu bảy chữ nói lên cảm giác của bản thân cùng với tác phẩm:“Giai nhân kỳ ngộ”,cụ Phan đang phóng tác…

Lời cuối thật thắm thiết''Hy Mã nghi bá đại nhơn thấu Cuồng Điệt”.

gồm một bức thư thứ tứ của vớ Thành vì bà Thu Trang tìm kiếm được bạn dạng dịch tiếng Pháp nghỉ ngơi thư khố Ôđinô của bộ Ngoại giao Pháp vẫn dịch lại như sau:

“Kính gởi Nghi bá đại nhơn

Tiếng súng đã rền vang với thây fan đã phủ trên đất. Năm cường quốc đang vào vòng chiến với chín nước vẫn đánh nhau. Cháu bỗng nhiên nhớ cho thư từ thời điểm cách đó mấy tháng đã viết về cơn dông bão này. Định mệnh đã dành cho bọn họ nhiều bất ngờ và chẳng thể nói trước ai sẽ thắng…

Các nước trung lập đang còn lưỡng lự và các nước tham chiến không rõ được ý họ. Tình bên cạnh đó vậy ai nhúng mũi vào thì chỉ rất có thể đứng về phía này hoặc phía kia. Ngoài ra người Nhật bao gồm ý nhúng tay vào. Cháu nghĩ trong khoảng 3, 4 tháng nữa định mệnh châu Á sẽ chuyển đổi và đổi khác nhiều. Mặc kệ hầu hết kẻ đang hành động và bạo động, phần bọn họ hãy cứ bình tâm.

Xin gửi lời thăm Nghi bá và em Dật. Xin vấn đáp cháu về địa chỉ sau đây:

Nguyễn vớ Thành

Số bên 8

Stenphen Totterham Rd.

London

ko kể ra, báo cáo kết thúc vụ án của Dự thẩm toà án binh Caron viết rõ là “Soát đơn vị Phan Châu Trinh đã mang được tương đối nhiều thứ siêu khả nghi trong những số đó có các thư của tất Thành làm việc số 8 đường Stenphen Road -Totterham sống London đang gửi công hàm cho chính phủ Anh nhờ soát đơn vị Tất Thành nhưng không được phía Anh đáp ứng”.

vào biên bản thẩm vấn Cao Đắc Minh với tư bí quyết nhân chứng, Caron gồm đưa ra một thư với Đắc Minh đã khẳng định đó là thư vớ Thành trả lời cho nạm Phan.

trong bức thư bà Thu Trang tìm được ở thư khố Ôđinô, vớ Thành cũng nói đến thư viết về “cơn dông bão”chắc cũng ở trong những thư đã bị lấy lúc soát nhà cố gắng Phan.

những tài liệu trên cho thấy thêm mối quan hệ nam nữ thân tình giữa bác bỏ Hồ và rứa Phan ngay từ vào nước và sự lắp bó thân hai vị trong số những năm đầu bạn tham gia hoạt động cách mạng.

4. Niềm mong muốn cuối đời của Phan Châu Trinh

Phan Châu Trinh là đơn vị yêu nước bự của việt nam đầu rứa kỷ XX. Về tuổi tác, Phan Châu Trinh là bậc thân phụ chú của Nguyễn Ái Quốc. Tuy vậy giữa hai người có sự không giống nhau về phương pháp cứu nước, nhưng so với Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc luôn luôn một lòng tôn kính. Trong thời gian cả hai fan cùng sống ngơi nghỉ châu Âu, nhưng có những lúc không gần nhau: Nguyễn Ái Quốc ở Anh, Phan Châu Trinh làm việc Pháp; Nguyễn Ái Quốc sẽ có một số trong những lần viết thư gửi cố kỉnh Phan trong thời hạn xảy ra Chiến tranh nhân loại thứ nhất.

Sau Chiến tranh trái đất thứ nhất, Nguyễn Ái Quốc về hoạt động ở Pari với được núm Phan Châu Trinh hỗ trợ rất nhiều. Ở Pari thời gian đó còn tồn tại luật sư Phan Văn Trường. Hồi tháng 11-1919, mật thám Pháp có nhận xét về cha người như sau:

“Đa số những người dân thông ngôn đã nhận xét về Phan Châu Trinh là 1 trong những nhà bí quyết mạng khôn khéo, Phan Văn trường là tín đồ đã dịch tư tưởng của ông, còn Quốc là một trong nhà Nho tập sự của hai người trên, không nhiều người biết”.

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất đời sống ở Pháp rất khó khăn, vất vả. Phan Châu Trinh khi đó đã thành thạo nghề thợ chữa ảnh. Hàng tháng cụ tìm kiếm được độ l.000 quan, phải đã giúp sức Nguyễn Ái Quốc.

Nguyễn Ái Quốc được Khánh ký và nuốm Phan Châu Trinh trợ giúp để sinh sống. Nhiều mật báo đang gửi về cho cỗ Thuộc địa Pháp mang đến biết:

“Quốc ở nhờ nhà của Phan Văn Trường. Sinh hoạt thì vì chưng Khánh ký kết và Phan Châu Trinh cung cấp dưỡng, từng tháng không quá 500 Francs''.

Ở Pari, Nguyễn Ái Quốc có tham gia vào việc chuyên chữa ảnh tại xưởng chữa hình ảnh của Phan Châu Trinh để có thêm chi phí tiêu dùng.

không tính việc giúp sức nói trên, trong thời gian đầu, vậy Phan Châu Trinh còn khiến cho đỡ Nguyễn Ái Quốc làm quen với những người bạn Pháp.

tư liệu thư khố mang lại biết, những người bạn Pháp có tình cảm với Phan Châu Trinh thì cũng trở thành bạn của Nguyễn Ái Quốc. Nạm Phan Châu Trinh đã ra mắt những fan Pháp mà cầm cố biết chắc chắn có tình cảm với vn để những người này có thể giúp đỡ Nguyễn Ái Quốc như Giulét Ru, Marin Matel, bên báo Bácbuýt.

Bácbuýt là người đã chuyển động với Hội Nhân quyền để cứu giúp Phan Châu Trinh bay án xử tử sau vụ phòng thuế 1908.

Ru là nhà việt nam học, vào năm 1914, khi rứa Phan Châu Trinh bị bắt, đã vận động ráo riết, kiếm tìm cách minh chứng cụ Phan Châu Trinh vô tội.

Matel từng chống đối chế độ hà lạm, gian ác của thực dân Pháp sống Đông Dương.

Nhờ nạm Phan Châu Trinh giới thiệu, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành bạn của những người nói trên.

với ở cuối thư, chũm Phan Châu Trinh phấn kích viết rằng Nguyễn Ái Quốc “như cây dương lộc, nghị lực tất cả thừa, dày công học hành, triết lý tinh thông''. Rứa Phan Châu Trinh có niềm tin rằng không bao lâu nữa cái chủ nghĩa anh tôn bái (ý chỉ chủ nghĩa Mác - Lênin) vẫn thâm căn cố kỉnh đế (sâu rễ bền gốc) trong đám dân tình chí sĩ nước ta''.

Năm 1925, nắm Phan Châu Trinh về nước và sớm qua đời vào khoảng thời gian 1926. Trong thời hạn đó, những review và niềm tin so với Nguyễn Ái Quốc của Phan Châu Trinh vẫn nguyên vẹn. Cố kỉnh Phan đãi đằng với các đồng minh của mình như Lê Văn Huân, Huỳnh Thúc Kháng, trước lúc cụ tạ thế rằng ''Sự nghiệp hòa bình nước công ty trông cậy vào Nguyễn Ái Quốc''. Câu nói ấy cũng khá được nhắc lại với lớp fan cách mạng con trẻ như è Huy Liệu, Tôn quang đãng Phiệt… khi tìm tới hỏi gắng về vận mệnh của khu đất nước.

Trong phần nhiều trường hợp, thái độ tôn kính của Nguyễn Ái Quốc đối với cụ Phan Châu Trinh là vấn đề dễ hiểu. Trong tác phẩmNhững câu chuyện về đời hoạt động vui chơi của HồChủ tịch,Trần Dân Tiên cho biết tình cảm của Nguyễn vớ Thành đối với cụ Phan Châu Trinh, khi anh vui mắt viết thư cho mình bè: “Tôi đã chạm chán nhà ái quốc Phan Châu Trinh”. Sau này, khi đang trở thành Chủ tịch nước, nhớ lại thế Phan, quản trị Hồ Chí Minh, viết: vắt Phan Châu Trinh mở trường học kín truyền thống trị nghĩa yêu nước cùng công kích bọn cầm quyền Pháp. Do vậy, nắm bị phán quyết tử hình tuy vậy được Hội Nhân quyền Pari cứu.

cảm xúc của Nguyễn Ái Quốc đối với cụ Phan Châu Trinh rất thâm thúy khi cầm qua đời (năm 1926). Nguyễn Ái Quốc trân trọng đúng mức ý thức yêu nước của núm Phan Châu Trinh, đánh giá cao ảnh hưởng của cụ đối với phong trào biện pháp mạng của đất nước. Nguyễn Ái Quốc viết: “Nhà chí sĩ Phan Châu Trinh, một bạn thuộc phái non sông khác, vừa rồi đời. 30.000 người An nam ở khắp xứ phái mạnh Kỳ đã làm lễ an táng theo quốc lễ cùng khắp nước đã tổ chức triển khai lễ tầm nã điệu bên chí sĩ. Chỉ trong vòng vài cha ngày, một cuộc lạc quyên vẫn thu được 100.000 đồng. Toàn bộ học sinh, sinh viên đa số để tang cụ.

Trước trào lưu yêu nước của toàn dân, đàn thực dân Pháp sợ hãi, bước đầu phản công lại. Bọn chúng cấm học sinh để tang và tổ chức lạc quyên. Bọn chúng cấm tổ chức những lễ truy tìm điệu, v v. để phản đối lại, học viên đã đình công ''.

vào tác phẩmBáo cáo gửi nước ngoài Cộng sản về trào lưu cách mạng ở An Nam,Nguyễn Ái Quốc đề cập lại phong trào toàn quốc để tang cố kỉnh Phan Châu Trinh.

“Năm 1926, có một sự giác ngộ trong toàn quốc tiếp theo sau sau cái chết của một nhà đất nước chủ nghĩa là Phan Châu Trinh. Khắp trong nước đều tổ chức triển khai lễ tầm nã điệu. Chữ “chủ nghĩa quốc gia” từ này được nói với viết một phương pháp công khai. đông đảo giáo viên Pháp tìm phương pháp ngăn cấm học sinh tham gia những cuộc mít tinh đó. Phái mạnh nữ học sinh ở những trường, đặc biệt là ở sài gòn là nơi tổ chức đám tang, đang tuyên bố bãi khóa. 20.000 bạn đi theo linh cữu, với biểu ngữ viết các khẩu hiệu có tính chất nước nhà chủ nghĩa. Fan An Nam không hề được tận mắt chứng kiến một bài toán to béo như vậy bao giờ trong kế hoạch sử”.

5. Bác bỏ Hồ với vậy Phan Bội Châu

Bức thư Phan Bội Châu giữ hộ Lý Thụy (Nguyễn Ái Quốc)

Người con cháu rất nâng niu của Bác,

Hôm trước anh Lâm (Đức Thụ) là anh hồ nước (Hồ Tùng Mậu) giữ hộ lại thư của con cháu trong thư bao gồm nói tỉ mỉ về chuyện ông Hy Mã (Phan Châu Trinh). Mặc dù thư chuyển trực tiếp bên trên chuyện thật nhưng ngụ ý thật sâu sắc, nhưng lối lập luận lại dựa vào những ý tưởng lớn, nhân đó bắt đầu biết là học tập vấn, học thức của cháu hiện nay đã tăng trưởng qúa nhiều, qủa thật không phải như nhì mươi năm về trước.

Nhớ lại nhị mươi năm kia đây khi đến nhà con cháu uống rượu đụn án dìm thơ, bạn bè cháu đa số chửa thành niên, lúc đó Phan Bội Châu này đâu tất cả ngờ rằng trong tương lai cháu sẽ biến hóa một tiểu hero như thay này. Bây giờ đem so kẻ già này với cháu thì chưng thấy vô cùng xấu hổ. Thừa nhận được tiếp tục hai lá thư của chúa, bác bỏ cảm thấy vừa bi đát vừa mừng. Bi thương là bi thương cho thân bác, nhưng mừng là mừng cho nước nhà ta. Việc thừa kế nay đã có người, bạn đi sau tốt hơn kẻ đi trước, trên chi phí đồ khuất tất sẽ lộ diện ánh sáng ban mai. Ngày xế đường cùng, chỉ sợ không được thấy ngày đó, làm thế nào bác không cảm xúc buồn cho mình được? Một đời tân khổ, đảm trách công chuyện một mình, được sức to của cháu giúp vào thì thì ắt sẽ có không ít người hưởng trọn ứng theo. Việc thiết kế xây dựng lại giang sơn, kế bên cháu gồm ai nhằm nhờ ủy thác gánh vác trọng trách thay mình. đã đạt được niềm an ủi khổng lồ như thế, làm thế nào bác không cảm thấy vui vẻ được.

Bác đang định search một dịp xuất sắc về Quảng Đông một chuyến để bàn thảo với cháu, lần khần cháu còn sinh hoạt lại Quảng Đông lâu mau, hoặc giả trong tương lai có định đi nơi khác không? trong thâm tâm bác có khá nhiều chuyện mong mỏi hỏi ý kiến cháu, nhưng mà không chạm mặt mặt thì hoàn toàn có thể làm sao bàn cho hết ý được? làm thế nào được? nếu như không coi già yếu ớt là đồ vứt thì cháu viết thư những cho bác, bác bỏ thành thiệt yêu cầu cháu đấy.

Cần đề cập lại là Bội Châu cơ hội rời nước sẽ gần bốn mươi (ba mươi chín tuổi mang lại Nhật) lại không tránh ngoài những nhiệm vụ này nọ đặng siêng chú học tập hành, vì thế trí thức hiện giờ cũng vẫn như xưa. Cháu học vấn rộng lớn rãi, và từng đi các nơi, hơn chưng cả chục trăm lần. Học thức và planer của cháu tất thừa sức giám sát của Bác; phân vân cháu có thể share cùng chưng một hai vấn đề ? bác bỏ rất hết sức mong đợi, muốn cháu không ngaị. Bởi vì nếu không có kế hoạch thì bất quá chỉ làm đều khách tha hương than vãn không đâu mang lại hồn thay quốc, chả tương đương ông Hy Mã thì cũng giống ông Phan Bội Châu mà lại thôi!

Thư bất tận ngôn, hy vọng cháu phát âm giùm cả phần lớn ý ko viết thành lời. Chúc con cháu bình an.

Ngày 21 tháng 1 kế hoạch ta (14 tháng 2 năm 1925 dương lịch) viết bên dưới đèn dầu.

Chỗ bác ở chỗ nào nơi khu đất khách thì Quốc Đống (Hồ Tùng Mậu) sẽ biết đề xuất không ghi làm việc đây. Thư này dựa vào Quốc Đống chuyển giúp.

Bác

Thứ cụ

6. Chưng Hồ với rứa Huỳnh Thúc Kháng

Vào cuối năm 1945 sau nhị lần nhận được điện mời của quản trị Hồ Chí Minh, nuốm Huỳnh Thúc phòng từ Huế đã ra thủ đô Hà Nội. Chạm mặt nhau, hai bạn ứa nước mắt. Chưng Hồ nói: việc mời nắm ra nhậm chức bộ trưởng Bộ Nội vụ là chủ ý chung của tất cả anh em các đảng phái, chứ không hẳn ý loài kiến riêng của tôi vị cụ nghỉ ngơi lại nội địa cụ hiểu ra trình độ văn minh của đồng bào cha kỳ, mặt khác đồng bào cha kỳ đều tín nhiệm cụ.

chũm Huỳnh nói: Tôi ra đấy là cốt chạm chán cụ, chớ hôm nay là lúc đề nghị tăng tài sản xuất nhưng mà tôi chần chờ cầm cày, nắm cuốc; lại cần được kháng chiến cơ mà tôi lại không với súng nổi. Vậy nên ý kiến đề xuất người trẻ em thạo việc để trao trách nhiệm thì hơn.

sau nhiều lần trao đổi sau cuối cụ Huỳnh Thúc Kháng đã nhận được lời tham gia chính phủ nước nhà do chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu.

bộ Nội vụ: một bạn đạo đức danh vọng mà toàn quốc dân ai ai cũng biết: thế Huỳnh Thúc Kháng.

kế tiếp cụ Huỳnh lại được cử làm cho Hội trưởng Hội liên hợp quốc dân nước ta (Gọi tắt là Hội Liên Việt).

đang đến giờ lên vật dụng bay, chưng tới cầm tay chũm Huỳnh nói:

Tôi vì trọng trách quốc dân phó thác phải đi xa ít lâu, trong nhà trăm sự trở ngại nhờ cậy ở thay cùng với đồng đội giải quyết cho. ước ao cụ “dĩ bất biến ứng vạn biến'' (lấy dòng không biến hóa để ứng phó với muôn sự cầm đổi).

cụ Huỳnh vô cùng cảm động, nuốm tay chưng Hồ lâu, chưng đã uỷ nhiệm nắm Huỳnh có tác dụng Quyền quản trị nước trong thời hạn Bác đi vắng.

Trước bí quyết mạng tháng Tám năm 1945, có những lúc cụ Huỳnh Thúc Kháng cảm thấy cô đơn, ngán nản. Từ sau khi được gặp và hiểu rõ Chủ tịch hồ nước Chí Minh, rứa Huỳnh Thúc Kháng phấn kích vì được chạm mặt người chúng ta già tri kỷ là hồ Chí Minh. Vậy đã nói với một người bạn” “Dân ta bao gồm Cụ hồ quả là hồng phúc''. Trong bài xích “Thất thập từ thọ”,cụ Huỳnh viết:

''Bảy tuần đầu bạc tình như bông

Gặp fan tri kỷ thôi ngừng đã già”

thời gian Chủ tịch hồ chí minh đi thăm nước Pháp, cố Huỳnh đang có bài bác thơ mệnh danh Người:

“Tung hoành bể Sở với non Ngô

Đàm lược ai hơn quản trị Hồ

Mưa gió dãi dầu bao tuế nguyệt

Nước non gây dựng nổi cơ đồ

Sen cơ chẳng hổ ngươi hôi bùn lấm

Tùng nọ bao phen ngọn gió xô

Khắp cả cha kỳ hầu hết tín nhiệm

Rộn ràng muôn miếng giờ đồng hồ hoan hô”

Sau đó, cụ Huỳnh được chưng cử đi kinh lý khu vực miền trung và khu vực miền nam Trung cỗ với danh nghĩa đại diện thay mặt Chính lấp Trung ương. Cuối năm 1946, lúc về thăm quê hương Tiên Phước, chũm Huỳnh chổ chính giữa tình cùng với bà con:

“Tôi sẽ vào một số loại sáng nhưng ráng Hồ lại sáng hơn tôi nhiều. Vậy Hồ có những người giúp việc thông minh lắm, giỏi lắm,tin tưởng lắm. Thay Hồ hết sức vĩ đại, dưới gồm đội ngũ giúp việc kĩ năng nhất định vẫn đưa dân tộc ta mang đến toàn thắng. Ở Hà Nội, Hồ quản trị tiết kiệm lắm. Từng bữa cơm, nuốm Hồ chỉ dùng gồm một quả trứng ''.

Đầu năm 1947 với danh nghĩa Hội trưởng Hội liên hợp quốc dân Việt Nam, cầm cố Huỳnh viết bức thư dài bằng chữ Hán (thể phú) nhan đề: ''Kính cáo đồng bào phụ lão loạn lạc thư”.

nói tới Hồ chủ tịch và giải pháp mạng tháng Tám năm 1945, bức thư bao gồm đoạn (theo bạn dạng dịch của Nguyễn Văn Hạp…):

“Người thân yêu, kính mến độc nhất của đồng bào quốc dân ta là hồ chí minh tiên sinh. Là bậc yêu thương nước đại chí sĩ, là nhà định kỳ nghiệm biện pháp mạng đại chăm gia, chân đi mọi năm châu, mắt trông xa vạn dặm…”

Đầu tháng tư năm 1947 trên Quảng Nam, trong một buổi nói chuyện với các thân hào nhân sĩ, có người lên giờ hỏi nỗ lực Huỳnh:

“Tôi thuở ni nghe biết tên các nhà cách mạng chuyển động trong nước cũng tương tự ở nước ngoài. Nhưng chưa từng nghe tiếng ông hồ nước Chí Minh. Vậy hcm là ai?

thế Huỳnh trả lời:

Ông hồ chí minh là con cụ Phó bảng nhan sắc ở Nghệ An, suýt kiểm tra lớp ông cùng tôi. Ông Hồ vận động chính trị ở những nước Âu, Á, Phi và hoạt động bí mật, tất nhiên là cố kỉnh tên thay đổi họ luôn luôn luôn để tránh màng lưới mật thám quốc tế. Nhưng cái tên làm chấn động trái đất là Nguyễn Ái Quốc. Chắc chắn ông biết, không ít người dân biết''.

thay Huỳnh dấn xét: “Ông Hồ chưa phải như không ít người dân khác mượn nhì tiếng biện pháp mạng nhằm rồi làm cho giàu hoặc có tác dụng quan to lớn như những ông tưởng đâu. Ông hồ không đồng xu bám túi. Nói đến bằng cấp thì ông hồ nước không là tiến sĩ, phó bảng gì cả. Nhưng nói đến tri thức cùng sự nghiệp cách mạng thì chắc hẳn rằng lớp chúng ta cũng như lớp trước chúng ta không ai bằng kịp.

Sự hiểu biết của ông Hồ khôn xiết xa, cực kỳ rộng, chẳng những vấn đề trong nước mà lại cả việc nhân loại nữa. Nước này tương lai đã đi về đâu? Nước cơ rồi đây sẽ cầm nào? Ông nói khôn xiết rành rọt, mạch lạc, nghe ko chán''.

bác bỏ Hồ đối với cụ Huỳnh như so với người thân. Nhiều chi tiết nhỏ trong quan hệ giữa chưng và gắng đã tạo nên điều này. Gồm một chai tương phái nam Đàn bởi vì bà Nguyễn Thị Thanh (chị gái của Bác) lấy ra làm cho quà, bác bỏ cũng mời nuốm Huỳnh đến sử dụng cơm để cùng hưởng thụ hương vị quê hương xứ Nghệ. Lại sở hữu lần nhân dân thái bình gửi biếu nhì chai mắm tôm đặc sản, bác bỏ cũng viết thư nhờ cất hộ biếu thế một chai. Cả trong chuyện thông thường giữa hai fan cũng hóm hỉnh thân tình.

gồm một lần vào năm 1946, chạm mặt Bác, thay Huỳnh ứng tác nhì câu thơ ''nhắc nhở'':

Năm mươi sáu tuổi vẫn chưa già

Cụ ông thay, ráng bà không?

khi đó Bác chỉ cười, mà lại rồi trong thời hạn sang Pháp bên cạnh những bức năng lượng điện văn gửi về hỏi tình hình và thăm cố Huỳnh, Bác còn có riêng một bài xích thơ gởi cụ:

Nghĩ rằng ra thơ nhằm trả lời

Nhớ ơn gắng lắm ráng Huỳnh ơi

Non sông một mối bọn chúng nhau gánh

Độc lập kết thúc rồi cưới vợ thôi.

“Kính gửi Hồ nhà tịch

Tôi bệnh trở nặng chắc ko qua khỏi. Tứ mươi năm ôm ấp hòa bình và dân chủ, ni nước vẫn độc lập, chế độ dân nhà đã thực hiện, cố là tôi bị tiêu diệt hả.

Chỉ tiếc ko được gặp gỡ Cụ lần cuối cùng. Chúc ráng sống lâu nhằm dìu dắt quốc dân trê tuyến phố vinh quang hạnh phúc.

chào vĩnh quyết''.

khôn xiết thương tiếc và đau buồn, chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết:

Gửi toàn thể đồng bào sau ngày cụ bộ trưởng Huỳnh Thúc chống tạ thế,

Hỡi đồng bào yêu thương quý,

Vị chiến sĩ lão chi phí bối Huỳnh Thúc Kháng, bộ trưởng Bộ Nội vụ và Hội trưởng Hội lhq dân vừa tạ thế.

trước sự đau xót đó, chính phủ ta đã chỉ định làm Quốc tang.

nhân thời cơ này, tôi tất cả vài lời báo cáo cùng đồng bào.

gắng Huỳnh là một người học tập rất rộng, chí khí siêu bền, đạo đức rất cao. Vị lòng yêu nước, mà trước đó cụ bị bọn thực dân làm cho tội, đầy ra Côn Đảo. Mười mấy năm trường, gian truân cực khổ. Mà lại lòng son dạ sắt, yêu thương nước thương nòi của thay Huỳnh, chẳng đa số không thoái chí lại thêm kiên quyết.

cụ Huỳnh là tín đồ mà giàu có không làm xiêu lòng, nghèo khổ không có tác dụng nản chí, oai nghiêm vũ không làm sờn gan.

Cả đờicụ Huỳnh không mong danh vị, không cầu lợi lộc, ko thèm có tác dụng giàu, không thèm có tác dụng quan. Cả đời nuốm Huỳnh chỉ phấn đấu đến dân được tự do, nước được độc lập.

Đến nay nước vn dân nhà cộng hoà thành lập, cơ quan chỉ đạo của chính phủ ta mời nạm ra. Tuy sẽ hơn 7l tuổi, nhưng cụ vẫn hăng hái nhận lời. Nuốm nói: ''Trong thời điểm phục hưng dân tộc, xây dựng tổ quốc thì bất kỳ già trẻ, trai, gái, ai ai cũng phải ra sức phụng sự Tổ quốc''.

ni chẳng may nạm Huỳnh mau chóng tạ thế, trước khi được thấy kháng chiến thành công.

thế Huỳnh tuy tạ tuy vậy cái chí vị nước, vì chưng nòi của cầm vẫn luôn luôn sống trẻ khỏe trong lòng 20 triệu vnd bào bọn chúng ta.

Hỡiđồng bào yêu quý,

họ thương tiếc gắng Huỳnh vô cùng. Nhưng chúng ta không đề nghị thương tiếc bằng phương pháp than khóc rầu rĩ. Họ thương nhớ tiếc cụ bởi cách: càng hòa hợp chặt chẽ, càng hăng hái kháng chiến; bằng cách: theo gương dũng cảm, noi chí quật cường của cụ; bởi cách: ngừng sự nghiệp cứu vãn nước, cứu dân mà nỗ lực đã ra sức theo đuổi suốt đời. Họ phải đồng thanh thề trước hết linh của thay Huỳnh rằng:

Đồng bào nước ta quyết theo gương kiên quyết của cụ.

bé Rồng con cháu Tiên quyết không làm nô lệ.

ý thức kháng chiến của cố gắng Huỳnh sinh sống mãi.

việt nam thống tuyệt nhất và chủ quyền muôn năm!

Ngày 29 tháng bốn năm 1947

HỒ CHÍ MINH''

cụ Huỳnh là 1 trong những nhà biện pháp mạng hết sức kiên quyết, trung thành. Nắm mất là một trong điều thiệt thòi to cho dân tộc, đến Tổ quốc ta. Mà lại tôi tin chắc rằng sẽ có hàng vạn, hang ức đồng bào theo gương dũng mãnh vì nước bởi vì dân của nuốm Huỳnh.

Nhân giỗ đầu của ráng Huỳnh, người có điện thăm hỏi tặng quà đến gia đình.

“Điện gửi mái ấm gia đình cố bộ trưởng liên nghành Huỳnh Thúc Kháng

GỬI GIA ĐÌNH HUỲNH BỘ TRƯỞNG

nhân thời cơ giỗ đầu cố cỗ trưởng, đại diện Chính phủ, tôi kính cẩn nghiêng mình trước linh hồn nắm và xin gởi tới gia đình cụ lời xin chào thân ái và quyết thắng.

Ngày 21 tháng tư năm 1948

hồ Chí Minh”

7. Tôi là bạn cộng sản như thế này này!

Từ tình nhân nước trở thành người cộng sản, như bạn đã nói rõ, là do trải qua thực tiễn đấu tranh và nghiên cứu và phân tích lý luận, tín đồ đã đọc được rằng chỉ tất cả chủ nghĩa làng mạc hội, nhà nghĩa cùng sản new giải phóng được những dân tộc bị áp bức và những người lao hễ trên nhân loại khỏi ách nô lệ.

trong gần 50 năm mang thương hiệu người cộng sản, lúc thuận lợi, lúc khó khăn dù lúc chỉ là 1 trong người thợ ảnh bình thường xuyên hay đang trở thành vị quản trị nước đầy uy tín và danh vọng, sống buổi bí quyết mạng chiến thắng giòn giã tuyệt khi bị quân địch dồn dập phản nghịch kích, dịp nào bác Hồ của họ cũng tỏ ra là 1 trong những người cộng sản kiên định, thuỷ chung, nghĩa khí, thắng không kiêu, bại ko nản, vô cùng nhã nhặn nhưng cũng khá mực từ hào về thương hiệu người cùng sản của mình.

Đã bao gồm thời, có fan quá nhấn mạnh vấn đề phẩm chất siêu việt của người cộng sản, nhận định rằng đó là những người có một tính cáchđặc biệt riêng.Không biết đó bao gồm phải là trong những nguyên nhân đẻ ra mẫu gọi là “thói kiêu kỳ cộng sản” giỏi không?

gồm điều chắc chắn rằng rằng bác bỏ Hồ của họ không đồng tình cách nói thậm xưng đó, nhất là khi Đảng nạm quyền, vào thời gian cách mạng sẽ thuận lợi. Bạn nói: ''Đảng viên chúng ta là những người rất trung bình thường, vì bọn họ đều là bé của ách thống trị công nhân của nhân dân lao động...Thế thôi. Cũng chính vì chúng ta hết sức tầm thường vì thế Đảng ta rất vĩ đại''.

Người đã có lần nói nhiều lần: tín đồ cộng sản cũng là con người, nên tất cả ưu, gồm khuyết, bao gồm tốt, tất cả xấu.

''Đảng ta không hẳn trên trời sa xuống. Nó sinh sống trong xóm hội cơ mà ra''. ''Cũng giống như những người hàng ngày lội bùn cơ mà trên bản thân họ gồm hơi bùn, dấu bùn... Rất cần được tắm cọ lâu bắt đầu sạch''. Do vậy, bạn dạy: đâu phải lúc nào cũng khắc lên trán nhị chữ ''cộng sản'' là được nhân dân lòng tin đâu; phải khiêm tốn, không hiếu danh, ko kiêu ngạo, phải nhớ mình vừa là bạn lãnh đạo, vừa là người đầy tớ của nhân dân.

bác bỏ Hồ của chúng ta, trong cuộc đời chuyển động cách mạng đi Âu về Á, sẽ từng đối mặt với bao gian khổ, khó khăn (hai lần ngồi tù: 1931-1933 với 1942-1943), đã từng lãnh án tử hình vắng khía cạnh (năm 1929); nhưng vày tin vào lý tưởng, tin vào nhân dân, tin ở chính mình nên lúc nào tín đồ cũng ung dung, trường đoản cú tại, luôn thể hiện tại nhân biện pháp cao đẹp nhất của fan cộng sản.

Năm 1931, khi bạn bị phái mạnh trong nhà ngục Vichtoria của đế quốc Anh tại Hồng Kông hoặc khi bị bệnh nên đưa vào trong nhà thương, những “ông bà” tín đồ Anh bao gồm quyền cụ và cả một số trong những nhân viên người trung quốc đã rủ nhau mang lại xem, ý chừng họ có nhu cầu thấy phương diện mũi “lạ lùng” của một fan cộng sản! Cuối cùng, họ đã bắt gặp một nhân biện pháp lớn mà họ rất thán phục và sẵn lòng hỗ trợ từ đó.

Năm 1944, trên Liễu Châu, tuy người được thoát ra khỏi ngục Quốc dân đảng, dẫu vậy vẫn bị quản lí thúc do họ biết bạn là lãnh tụ cùng sản, hông muốn thả đến về nước. Bác bỏ Hồ nói trực tiếp với Trương phạt Khuê: Tôi là fan cộng sản, nhưng điều mà lại tôi quan liêu tâm bây chừ là tự do và tự do của nước Việt Nam. Bao gồm lòng yêu nước, đức độ cùng tài trí của bác bỏ Hồ đã khiến cho Trương cảm phục, trả 1ại tự do thoải mái và sinh sản mọi đk thuận lợi cho tất cả những người trở về Việt Nam.

Năm 1946, ở Pari, trong một cuộc họp báo, một đơn vị báo Pháp ý muốn làm sút thiện cảm của các người Pháp ko ưa cùng sản so với Bác, bằng phương pháp đưa ra một câu hỏi:

- Thưa nhà tịch, Ngài liệu có phải là cộng sản không?

bác Hồ của họ liền đi đến lẵng hoa bày bên trên bàn, vừa đúc kết từng bông tặng ngay mỗi người, vừa phấn khởi nói:

- Tôi là tín đồ cộng sản như vậy này này !

Đó cũng là vấn đề giúp ta có thể hiểu được bởi sao mấy chục năm qua, quả đât có bao sự thay đổi thay, chưng Hồ vẫn luôn luôn được cả trái đất tôn kính với ngưỡng vọng, coi như một biểu tượng cao cả của nhân đạo, chính nghĩa của hoà bình, một kiểu người cộng sản hài hoà giữa yêu nước với quốc tế, hero dân tộc với danh nhân bản hoá, phương Đông cùng phương Tây.

có thể dẫn ra phía trên một ý kiến, trong rất nhiều ý kiến trong phòng báo Mỹ Saphơlen, viết từ năm 1969:

“Trong rừng Việt Bắc, cụ Hồ như 1 ông tiên. Nếu bao gồm ai bảo đấy là một tín đồ cộng sản thì tôi có thể nói rằng Cụ là một người cộng sản khác với quan lại niệm chúng ta vẫn thường xuyên nghĩ; cùng theo tôi, rất có thể dùng một tự mới: Một bạn cộng sản phương Đông, một tín đồ cộng sản việt Nam''./.

8. Một lượt nhớ mãi

Đầu năm 1967 chưng về Thái Bình. Ô đánh đưa bác đến bến Triều Dương thì phải sang phà. Mấy đồng thiết yếu uỷ cho đón, một cán cỗ định reviews với Bác. Chưng nói:

- Thôi, thôi đi về cho sớm.

Canô mắc cạn loay hoay mãi vẫn không cập được bến.

Trời chiều, cần thiết để chưng chờ lâu bắt buộc đành yêu cầu đưa thuyền nan ra đón bác vào bờ. Chưng trèo lên đê, hỏi cô Định thường xuyên vụ tỉnh giấc uỷ:

- có còn lối nào đi lý thú không chỉ có vậy không?

Cô Định thật thà thưa:

- bác phải đi xe, chứ về chúng con cháu còn xa lắm.

Anh cán cỗ đi theo bác bỏ cười:

- bác bỏ phê bình khéo đấy! Rồi nói khẽ “tưởng bở”.

… Về làng Tân Hoà, cán cỗ địa phương mời chưng ngồi ghế chính giữa ưu tiên. Bàn kê thì chật, bác bỏ lựa mãi mới đứng dậy được.

Bác khởi đầu như một vế đối:

- Ghế ưu tiên nên tín đồ không nhúc nhích...

anh chị em em chỉ biết mỉm cười trừ.

… Đến bữa cơm, bác bỏ giở cơm cầm ra ăn. Cô Định cứ vật nài mãi, mời chưng dùng cơm trắng nóng, bác bỏ bảo:

- bác bỏ dùng cơm này sẽ quen rồi…

trong bữa cơm có bát dưa. Cô Định cứ gắp mãi dưa, bác bỏ hỏi:

- Dưa bao gồm ngon không?

Cô Định nói một mạch:

- Ngon lắm ạ. Tỉnh bọn chúng cháu năm nay trồng dưa thừa ăn uống còn đem bán ra cho các tỉnh bạn.

bác bỏ tủm tỉm cười:

- Dưa này chưa hẳn dưa tỉnh thái bình đâu. Dưa chưng đem từ tp. Hà nội về đấy...

Sau này, cô Định nói: Chỉ một bựa ấy mà tôi nhớ mãi. Học tập được bao nhiêu điều.

9. “Vừa đẹp vừa đỡ lóa mắt đồng bào …”

Năm 1956, bác bỏ Hồ đón một vị Tổng thống tại vườn Phủ công ty tịch.

một trong những công nhân xí nghiệp đèn hà nội được chưng “mời vào mắc đèn khí trên những cành cây góp Bác”.

đồng đội làm việc suốt ngày, ròng rã dây dẫn năng lượng điện lắp đèn các loại màu sắc trên ngọn, trên cành trong những lùm cây.

khoảng chừng 19 giờ 30 thuộc ngày, bác bỏ ra sân vườn thăm anh em. Chưng nói:

- các chú để đèn sáng lên cho chưng xem đi.

sau khi đóng cầu dao, những đèn điện điện bỗng nhiên vụt hiện nay lên, xinh sắn như trong một hội hoa đăng. Đồng chí tổ trưởng công nhân điện mời bác đi xem và kiểm tra.

Bác chú ý từng ngọn đèn, từng đoạn dây dẫn đã an ninh chưa, chấp nhận tỏ ý hài lòng.

Đến một đèn pha chiếu sáng đặt bên dưới một cội cây, Bác dừng lại nói:

- Ngọn đèn này phải kê khuất vào lùm cây, vừa đẹp vừa đỡ mắt chói đồng bào đi qua đường.

chưng nhanh nhẹn đặt chân tới ngọn đèn. Đồng chí tổ trưởng Dương Văn Hậu lo chưng vấp xẻ vì song guốc mộc bên dưới chân bác bỏ đi trên đường rải sỏi, chạy vội đến:

- bác bỏ để chúng con cháu làm.

Nhưng bác đã cúi xuống, rất “nghề nghiệp”, nhị bàn tay bưng rước thân ngọn đèn trộn dấu vào trong 1 lùm cây đinh hương.

Ngọn đèn pha mới được đặt, đẹp hẳn lên, fan ngoài chú ý vào không bị nhòe mắt, nhưng mà chỉ thấy phần lớn tia sáng xuyên thẳng qua các kẽ lá hắt lên một greed color dịu.

Lần sau, anh em nhà thiết bị điện thủ đô lại được đến Phủ chủ tịch mắc đèn dây để bác bỏ tiếp khách.

Rút tay nghề lần trước, lần này bằng hữu làm khác hoàn toàn lối treo đèn cũ, như nhằm thưa với chưng “phải luôn luôn thay đổi mới, không chấm dứt phát huy sáng sủa kiến” – như lời chưng dạy.

anh em đặt một dây đèn màu từ dưới gốc cây dừa nước lên ngọn rồi lan ra các cành, từng cành một đèn màu không giống nhau. Ở các thân cây tất cả quả đèn màu trắng, cây cỏ đèn màu sắc xanh, sát quả, một chùm đèn nhỏ tuổi màu đỏ. Chếch phía hai bên đặt nhị đèn pha dấu trong lùm cây hắt nghiêng lên.

Như lần trước, vừa chập tối, Bác đang đi đến trước khách, thăm đồng đội công nhân điện cùng kiểm tra. Bác bỏ khen:

- Lần này những chú mắc đẹp nhất đấy. Chắc khách quý đến chơi nhà của bọn họ cũng sẽ khen…

bác bỏ lấy dung dịch lá chia cho anh em công nhân điện mọi cá nhân một điếu (sau này theo thông tin được biết là thuốc lá thơm Cu-ba vì Thủ tướng Phi Đen Cát-xtrô tặng kèm Bác. Bác bỏ chia gần hết vỏ hộp thuốc. Một người công nhân trẻ, thấy bác bỏ vui, hộp thuốc đang cạn, muốn có lưu niệm về Bác, mạnh dạn thưa với bác xin chiếc hộp. Bác cười với nói:

- những chú đã có phần rồi. Chiếc hộp này chưng để dành cho các cô để đựng kim chỉ chứ!

10. Bác khuyến mãi khăn quàng

Vào đầu trong thời hạn 60 của nỗ lực kỷ XX, bằng hữu Xuphanuvông và bạn bè Caysỏn Phomvihản sang tp. Hà nội thăm Bác.

Xem thêm: Những Hình Ảnh Chiến Thắng Điện Biên Phủ Trên Không Năm 1972

Hai đồng chí và Bác chạm mặt nhau, tình cảm Lào – Việt cực kỳ thắm thiết. Đồng chí Xuphanuvông ôm chặt Bác, nhị bàn tay Hoàng thân vỗ dịu vào lưng Bác một hồi lâu.

gió mùa đông bắc new về lùa tương đối lạnh vào phòng khách. Thấy bác bỏ húng hắng ho, bè bạn Caysỏn hỏi nhỏ:

- Thưa Bác, chừng như bác không được khỏe khoắn ạ?

bác bỏ lại hỏi hai đồng chí:

- Ở Lào không rét như ở ViệtNam. Các bè bạn có lạnh lắm không? Sao hai bằng hữu lại ko choàng khăn cổ?

- Thưa, hôm thanh lịch Hà Nội, trời còn ấm…

Bác vực lên mở tủ lấy ra hai khăn quàng mới, rồi nói:

- Đồng chí Xuphanuvông và tôi là người già,