Trần Tế Xương (1870-1907) tên khai sinh là è Duy Uyên, hiệu Vị Thành, xóm Vị Xuyên, thị trấn Mỹ Lộc, tỉnh phái nam Định. Ông xuất thân từ một gia đình thanh bạch. Đường khoa cử của ông lận đận: đi thi từ năm 15 tuổi cơ mà hỏng hoài, mãi tới năm 24 tuổi (1894) mới đỗ Tú tài. Tiếp nối ông lại trượt cử nhân 5 khoa liền. Bên nghèo, con đông, nghề dạy dỗ học lại cập kênh trong thời kỳ Nho học suy tàn, ông chỉ còn biết trông cậy vào cô vợ đảm đang. Thành quả ông nhằm lại bao gồm nhiều thể loại: thơ, phú, câu đối, hát nói..., đa phần đều bằng văn bản Nôm. Thơ văn ông giản dị, bình dân, nhưng tự nhiên và thoải mái và linh hoạt. Các sáng tác trình bày tâm sự nhức đớn, xót xa; hoặc mỉa mai, ngạo đời một cách chua chát, cay độc; hoặc gửi gấm tấm lòng yêu nước thương nòi một cách bí mật đáo và sâu sắc. inthepasttoys.net xin trình làng những bài bác thơ tốt của ông.

Bạn đang xem: Bài thơ than thân của tú xương


Nội dung


Bài thơ: ba cái lăng nhăng

Ba cái lăng nhăng

Một trà, một rượu, một bầy bàBa cái lăng nhăng nó quấy taChừa được đồ vật gi hay mẫu nấyCó chăng chừa rượu cùng với chừa trà!

*
Bài thơ: tía cái lăng nhăng

Bà thơ: năm mới chúc nhau

Năm bắt đầu chúc nhau

Lẳng lặng nhưng mà nghe nó chúc nhau:Chúc nhau trăm tuổi tệ bạc đầu râu.Phen này ông quyết đi buôn cối,Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu.

Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu:Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu?Phen này, ắt hẳn gà ăn bạc,Đồng rụng, đồng rơi, lọ đề xuất cầu.

Lẳng lặng cơ mà nghe nó chúc sang:Đứa thì thiết lập tước, đứa tải quan.Phen này ông quyết đi buôn lọng,Vừa cung cấp vừa la cũng đắt hàng.

Lẳng lặng cơ mà nghe nó chúc con:Sinh năm đẻ bảy được vuông tròn.Phố phường chật hẹp, fan đông đúc,Bồng bế nhau lên nó ở non.

Bắt chước ai ta chúc mấy lời:Chúc mang đến khắp hết ở trong đời.Vua, quan, sĩ, thứ, người muôn nước,Sao được đến ra cái giống người.

Khổ thơ ở đầu cuối có tín đồ nói là của trằn Tế Xương, có người nhận định rằng do tín đồ khác nhại lại giọng thơ Tế Xương nhưng thêm vào.

Lời bình: Nói đến Trần Tế Xương, bạn ta tất yêu không nghĩ tới ngòi bút châm biếm quyết liệt, dữ dội giống như những làn roi vun vút quất thăng vào mặt kẻ thù của ông. Sinh ra, khủng lên cùng được trực tiếp bệnh kiến thời đại nhiễu nhương, nhan nhản lũ bạn nhí nhố, ngang nhiên làm cho những câu hỏi bất bao gồm ngay giữa thanh thiên bạch nhật. Thay mà chẳng ai làm những gì được. Ngoài ra không kìm được nỗi phẫn uất và thù ghét đến tột cùng. Tú Xương ném trực tiếp tiếng mỉm cười châm biếm chua cay vào lũ bạn nọ ngay lập tức vào lúc Tết đón xuân về bằng bài bác thơ năm mới tết đến chúc nhau.

*
Bà thơ: năm mới chúc nhau

Áo bông che bạn

Áo bông bịt bạn

Hỡi ai, ai có thương không?Đêm mưa, một miếng áo bông đậy đầuVì ai, ai gồm biết đâu?Áo bông ai ướt khăn đầu ai khô?Người đi Tam Đảo, Ngũ HồKẻ về khóc trúc thương Ngô một mìnhNon núi sông nước tình tìnhVì ai ngơ ngẩn cho bạn ngẩn ngơ!Bài thơ này từng được sử dụng trong phần đọc thêm SGK Văn học tập 11 quy trình 1990-2006, cơ mà đã được lược bỏ trong SGK Ngữ văn 11 từ 2007.

*
Áo bông che bạn

Bài thơ: Văn tế sinh sống vợ

Văn tế sinh sống vợ

Con gái công ty dòng, lấy ông chồng kẻ chợTiếng bao gồm miếng không, chạm mặt chăng xuất xắc chớMặt nhẵn nhụi, thủ công trắng trẻo, ai dám chê rằng to rằng lùn?Người ung dung, tính hạnh khoan hoà, chỉ một nỗi hay ngu hay dở!Đầu sông bãi bến, đua tài buôn chín chào bán mườiTrong họ kế bên làng, vụng về lẽ chào dơi nói thợGần xa nô nức, lắm gái những traiSớm buổi tối khuyên răn, kẻ thầy fan tớÔng tu tác cửa cao nhà rộng, toan để cho dâuAnh nhăm nhe bia đá bảng vàng, mang lại vang phương diện vợ

Thế mà:Mình đi đời đi, mình không chịu đựng ởChẳng nói chẳng rằng, không than không thở.Hay mình thấy tớ: nay sản phẩm Thao, mai phố Giấy mà lại bụng bản thân ghen?Hay mình thấy tớ: sáng sủa Tràng Lạc, về tối Viễn Lai, cơ mà lòng bản thân sợ?Thôi thôiChết quách yên ổn mồSống càng nặng nợChữ độc nhất phẩm ơn vua vinh tứ, ngày khác đã hayDuyên trăm năm ông Nguyệt xe pháo tơ, kiếp này đang lỡMình đi tu đến thành tiên thành phật, để rong đùa Lãng Uyển, Bồng HồTớ nuôi con cho tất cả rể có dâu, để hoàn toản đạo chồng nghĩa vợ

*
Bài thơ: Văn tế sinh sống vợ

Bài thơ: Sông Lấp

Sông Lấp

Sông cơ rày đã phải đồng,Chỗ làm cho nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai.Vẳng nghe giờ đồng hồ ếch mặt tai,Giật bản thân còn tưởng giờ ai call đò.Lời bình:Bài thơ tả về đoạn sông Vị Hoàng bị lấp. Sông Vị Hoàng tan qua tp Nam Định, quê nhà của tác giả. Sông bị phù sa bồi lấp, quần chúng trồng trọt và có tác dụng nhà cửa ngõ ở đó. Vụ việc này khiến cho Tú Xương địa chỉ đến cảnh thay đổi thời thế, nhân tâm.Lời bài xích thơ ko chỉ 1-1 giản, dễ nhớ mà còn minh chứng rằng: đằng sau những câu thơ trào phúng, "chỉ thích" mỉa mai giễu cợt cợt xã hội là 1 trong những con ng` yêu quê, yêu làng mạc làng, yêu thương cảnh vật dụng thiên nhiên. Hơn thế nữa nữa, đó là một trong những tâm trạng tiếc nuối quá khứ đang xa với bất lực trước thời cuộc vậy đổi

*
Bài thơ: Sông Lấp

Bài thơ: Than thân

Than thân

Kể đã cha mươi mấy tuổi rồi,Tôi ngồi tôi nghĩ cái thằng tôi.Mấy khoa hương thơm thí không đâu vào đâu cả,Ba luống vườn cửa hoang bán sạch rồi.Gạo cứ lệ ăn đong bữa một,Vợ thân quen dạ đẻ cách năm đôi.Bắc thang lên hỏi ông trời nhẽ:Trêo ghẹo bạn ta thay nữa thôi?

*
Bài thơ: Than thân

Bài thơ: Đánh tổ tôm

Đánh tổ tôm

Bực chẳng nhẽ hero khi vị ngộ,Như lúc black chơi cuộc tổ tôm,Bài trạm thành cuối cánh phỗng ầm ầm,Ngồi thôi chẳng bốc quân rác rưởi rảnh.Cũng có những lúc không bỏ ra thì chén sách,Cũng bao gồm khi bạch định bốc yêu hồng;Cất bài bác lên ông lão vẫn lẩn vòng,Không đâu cả gặp gỡ kề năm bảy phỗng.Cũng có ván tôm lèo lên ngóng rộng,Vớ đề nghị thằng bạch thủ phỗng tay trên.Gớm khiếp thay đen thực là đen!Sắc như mác cũng thua trận thằng vận đỏ.May mắn nhẽ hữu duyên năng tái ngộ,Bĩ rất rồi mang lại độ thái lai;Tiếng tam khôi chi để nhường nhịn ai,Hết bạch lại hồng, thông mãi mãi.Nào mọi kẻ tay bên trên ban nãy,Đến bây giờ thay thẩy dưới tay ta;Tiếng bài bác cao lẫy lừng khắp sát xa,Bát vạn ấy bạn ta ai dám đọ.Thế new biết tổ tôm gồm đen thì có đỏ.Thì anh hùng vị ngộ bao gồm lo chi;Trước sau, sau trước làm cho gì?

Tổ tôm vì hai chữ "tụ tam" (hợp ba quân thành một phu), bài xích lá gồm 120 quân chia nhỏ ra hàng sách, mặt hàng vạn, hàng văn.

*
Bài thơ: Đánh tổ tôm

Bài thơ: Bỡn tri che Xuân Trường

Bỡn tri bao phủ Xuân Trường

Tri lấp Xuân trường được mấy niênNhờ trời phân tử ấy cũng bình yên.Chữ “thôi” chữ “cứu” không phê đến,Ông chỉ thân quen phê một chữ “tiền”!

*
Bài thơ: Bỡn tri đậy Xuân Trường

Bài thơ: yêu đương vợ

Thương vợ

Quanh năm buôn bán ở mom sông,Nuôi đủ năm nhỏ với một chồng.Lặn lội thân cò khi quãng vắng,Eo sèo khía cạnh nước buổi đò đông.Một duyên, nhì nợ, âu đành phận,Năm nắng, mười mưa, dám quản công.Cha người mẹ thói đời nạp năng lượng ở bạc:Có chồng hờ hững tương tự như không!

Lời bình:

Thương vk dựng lên nhì bức chân dung: bức chân dung hiện thực của bà Tú cùng bức chân dung ý thức của Tú Xương. Một trong những bài thơ viết về vk của Tú Xương, nhường nhịn như bao giờ người ta cũng gặp mặt hai hình ảnh song hành: bà Tú hiện hữu phía trước cùng ông Tú khuất lấp ở phía sau.

Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy, ông Tú không xuất hiện trực tiếp tuy nhiên vẫn hiển hiện tại trong từng câu thơ. Đằng sau cốt bí quyết khôi hài, trào phúng là cả một lớp lòng, không những là yêu đương mà còn là một biết ơn so với người vợ nữa.

Xem thêm: Bảng Công Cụ Tính Đạo Hàm Online Có Hiển Thị Lời Giải Chi Tiết

Điều kỳ lạ là dù xuất thân Nho học, tuy vậy Tú Xương không đánh giá theo số đông quan điểm trong phòng nho: ý kiến “trọng nam khinh nữ”, “xuất giá chỉ tòng phu” (lấy chồng theo chồng), “phu xướng, phụ tuỳ” (chồng nói vk theo) và lại rất công bằng. Tú Xương dám sòng phẳng với bản thân, cùng với cuộc đời, dám nhìn nhận thấy những khuyết thiếu của chính mình để mà lại day dứt. Một con người như thế là một nhân giải pháp đẹp.