COVID-19Chuyên đềTHẢM HỌA VÀ ỨNG PHÓ KHẨN CẤPThảm họaMÔI TRƯỜNG VÀ ĐẤT ĐAIÔ lây lan và chất thảiRừng cùng lâm nghiệpTài nguyên nướcĐất đaiCON NGƯỜI VÀ CHÍNH PHỦDân tộc thiểu số và người bạn dạng địaNỀN khiếp TẾ VÀ CÁC NGÀNHDữ liệuCSDLChương trìnhChủ quyền Dữ liệu bạn dạng địaDữ liệu vì tác dụng công cộng

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là sự cầm đổi của khí hậu với của những thành phần liên quan gồm đại dương, đất đai, bề mặt Trái đất, cùng băng quyển như tăng nhiệt độ, băng tan, với nước biển dâng. Trước đây BĐKH diễn ra trong một khoảng thời gian dài vì chưng tác động của những điều kiện tự nhiên, tuy vậy thời gian gần đây, BĐKH xảy ra bởi tác động của những hoạt động của con người như việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giao thông vận tải vận tải cùng sản xuất công nghiệp, thải ra môi trường khí đơn vị kính (ví dụ như khí CO2).

Bạn đang xem: Biến đổi khí hậu là gì


*


Hình 1. Mức phạt thải CO2 bởi hoạt động sản xuất trong các kịch bản khác nhau. Thực hiện bởi ODV, mon 08/2018.

Nguồn: Triển vọng cung cầu năng lượng của APEC, ấn bản lần thứ 6 (2016)

Biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Việt nam là nước dễ bị tổn thương trước tác động của BĐKH. Theo đánh giá chỉ hàng năm về những nước chịu ảnh hưởng nặng nhất bởi những hiện tượng thời tiết cực đoạn giai đoạn 1997-2016, Việt phái mạnh đứng thứ 5 về Chỉ số rủi ro khí hậu toàn cầu năm 2018 với thứ 8 về Chỉ số rủi ro khí hậu dài hạn (CRI).1

Những diễn biến của BĐKH tại Việt phái nam bao gồm những hiện tượng thời tiết cực đoan đang càng ngày càng gia tăng về tần suất và thường khó khăn dự đoán. Lượng mưa mon cao nhất tăng từ 270 milimet trong giai đoạn 1901-1930 lên 281 mm trong giai đoạn 1991-2015, trong những khi nhiệt độ tháng cao nhất tăng từ 27,1°C(1901-1930) lên 27,5°C(1991-2015).2

Những kỷ lục mới vẫn được thiết lập mỗi năm. Các cụm từ “mưa lớn kỷ lục”, “nắng rét kỷ lục”, “kỷ lục về lũ lụt” đã với đang xuất hiện càng ngày phổ biến trên các phương tiện thông tin đại bọn chúng ở Việt phái mạnh trong những năm gần đây. Năm 2017 được xem là năm kỷ lục về thảm họa thiên tai tại Việt Nam, với hơn 16 cơn bão, lũ lịch sử trái quy luật.3 Nhiệt độ trung bình tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt phái mạnh hiện tại cao hơn từ 0,5 -1,0°C so với nhiệt độ trung bình của các năm trước theo thống kê giám sát dựa bên trên dữ liệu cập nhật của 30 năm trở lại đây.4Sự nắm đổi vào tần suất xuất hiện các cơn bão với áp thấp nhiệt đới5ngày càng rõ rệt. Ví dụ, tất cả năm xảy ra tới 18 – 19 cơn lốc với áp thấp nhiệt đới trên biển Đông, nhưng cũng tất cả năm chỉ xảy ra từ 4-6 cơn lốc với áp thấp nhiệt đới. Số cơn bão với sức gió đạt từ cấp 12 trở lên đã tăng nhẹ kể từ năm 1990 đến 2015.6Những biến đổi trong nguồn nước (lượng mưa, mực nước sông) vào năm 2018 cũng tăng đáng kể so với mức vừa đủ của năm 20177Năm 2018 đồng thời ghi nhận những nhỏ số kỉ lục về nhiệt độ trong tầm 46 năm qua tại Hà Nội, với nhiệt độ cao nhất có những lúc đạt tới 42°C.8


*


Bảng 1. Nắm đổi vào nhiệt độ vừa đủ tương đối (°C) tại Việt nam giới theo kịch bản B2 (kịch bản dân sốliên tục gia tăng)dựa bên trên dữ liệu giai đoạn 1980-1999. Thực hiện bởi ODV, mon 8/2018.Nguồn: Bộ Tài nguyên với Môi trường (2009).

Nước biển dưng cũng là một trong những hiện tượng điển hình của BĐKH ở Việt Nam. Số liệu của trạm quốc gia Hòn Dấu ghi nhận được trong khoảng 50 năm mực nước biển dâng khoảng 20 cm.9Mực nước biển quan liêu trắc tại những trạm hải văn đạt 2,45 mm/năm cùng 3,34 mm/năm tương ứng trong các giai đoạn 1960-2014 và 1993-2014. Dữ liệu vệ tinh mang lại thấy mực nước biển đã tăng lên 3,5 mm/year (± 0,7 mm) vào năm 2014 so với năm 1993.10

Tác động của biến đổi khí hậu

Là quốc gia gồm đường bờ biển lâu năm 3.260 km11nước biển dâng gây nên ảnh hưởng nghiêm trọng đối với Việt Nam. Theo khuyến cáo của Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC), lúc mực nước biển dơ lên 100 cm, diện tích đất bị mất đi của Việt phái mạnh sẽ lên tới 40.000 km2, chiếm 12,1 % tổng diện tích đất hiện có, kéo theo hệ quả 17,1 triệu người sẽ mất đi nơi sinh sống, chiếm 23,1 % dân số tại thời điểm báo cáo.

Nước biển dâng cũng sẽ khiến mang lại Đồng bằng sông Mekong, tuyệt còn gọi là Đồng bằng sông Cửu Long – một trong những vựa lúa lớn nhất của khu vực cùng cả nước – bị thiệt hại hoàn toàn. Điều này đe dọa an ninh lương thực không chỉ với Việt Nam nhưng mà cả với cộng đồng quốc tế, bởi vì Việt phái nam là một vào năm quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất trên thế giới.12

Theo bản Đóng góp dự kiến bởi Quốc gia tự quyết định của Việt phái mạnh (năm 2015)13 nếu mực nước biển dâng 100 cm, trên 10% diện tích vùng đồng bằng sông Hồng và tỉnh Quảng Ninh, bên trên 2,5% diện tích thuộc những tỉnh ven biển miền Trung cùng trên 20% diện tích Thành phố Hồ Chí Minh gồm nguy cơ bị ngập. Với khu vực vực đồng bằng sông Cửu Long, sẽ tất cả khoảng 39% diện tích bị ngập, ảnh hưởng tiêu cực tới gần 35% dân số, nguy cơ mất đi 40,5% tổng sản lượng lúa của cả vùng.

BĐKH tác động tới tất cả các lĩnh vực kinh tế, xóm hội, đời sống và y tế cùng sức khỏe cộng đồng.14 Ví dụ trong lĩnh vực nông nghiệp, BĐKH ảnh hưởng tới sản lượng và gây nên những chũm đổi về thời tiết, trực tiếp tác động tới vụ mùa.15 BĐKH cũng được đến là vì sao phát sinh các virus mới với những vi khuẩn đột biến tạo bệnh truyền nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng.16

Theo Chỉ số rủi ro khí hậu toàn cầu năm 2018,17tỷ lệ tử vong do những hiện tượng thời tiết cực đoan ở Việt phái mạnh năm năm nhâm thìn là 161, đứng thứ 11 trên thế giới. Giá trị thiệt hại lên tới 4.037.704 triệu USD (tính theo sức cài tương đương -PPP18) đứng thứ 5; thiệt hại bình quân GDP theo % là 0,6782, đứng thứ 10 trên thế giới.

Giảm thiểu tác động và ứng phó với BĐKH

Việt phái nam đã đưa ra những chính sách và triển khai những hoạt động ứng phó với BĐKH trong tầm một thập kỷ trở lại đây. Những chính sách này tập trung nhằm giảm thiểu phạt thải khí công ty kính với thích ứng với BĐKH.

Các hoạt động thích ứng với BĐKH tới năm 2030 bao gồm:

Đạt không nhiều nhất 90% những quy hoạch, kế hoạch phạt triển ghê tế – làng hội được lồng ghép vấn đề quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với BĐKH;Giảm 2%/năm tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước, riêng những huyện xã nghèo giảm 4%/năm;Hoàn thành 100% việc xây dựng những khu neo đậu tầu, thuyền tránh trú bão và 100% tầu, thuyền đánh bắt xa bờ gồm đủ thiết bị thông tin liên lạc;Nâng độ đậy phủ rừng lên 45%;Nâng diện tích rừng chống hộ ven biển lên 380.000 ha, trong đó trồng thêm rừng ngập mặn từ 20.000 đến 50.000 ha;Đạt ít nhất 90% dân cư thành thị cùng 80% dân cư nông thôn sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh; và

Việt nam giới ủng hộ Công ước form của Liên hiệp quốc về BĐKH (UNFCCC) nhằm giữ mức tăng nhiệt độ khí quyển vừa phải toàn cầu vào cuối thế kỷ ở mức dưới 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Bộ Tài nguyên và Môi trường (MONRE) cũng đã phát hành tài liệu Kịch bản BĐKH với nước biển dâng20nhằm hỗ trợ công tác giảm thiểu với thích ứng với BĐKH. Việt phái mạnh đã ký Công ước Khí hậu năm 1992, phê chuẩn năm 1994; đã ký Nghị định thư Kyoto năm 1998 và phê chuẩn năm 2002; đã thành lập Ban chỉ đạo quốc gia thực hiện Công ước Khí hậu cùng Nghị định thư Kyoto; đã gửi Ban thư ký kết Công ước Khí hậu thông báo quốc gia lần thứ nhất (2003), thông báo quốc gia lần thứ hai (2010), báo cáo Cập nhật hai năm một lần lần thứ nhất (2014), phản ánh những nỗ lực mới nhất về ứng phó với BĐKH cùng kiểm kê KNK. 21

Chính phủ Việt nam giới sẵn sàng thực hiện các hoạt động giảm nhẹ như NAMA (Nationally Appropriate Mitigation Actions – các hành động giảm nhẹ thích hợp hợp bên trên toàn quốc), các hoạt động tình nguyện nhằm giảm thiểu tác động của BĐKH tại những nước đang phát triển, hướng đến giảm vạc thải khí đơn vị kính vào tất cả những lĩnh vực;đồng thời khuyến khích các Bộ, ngành cũngnhư bao gồm quyền địa phương xây dựng NAMA.22Mặc mặc dù Việt phái mạnh đã xác định được một số giải pháp NAMA trong các lĩnh vực không giống nhau, nhưng những biện pháp thực hiện mang đến đến thời điểm này vẫn chưa sẵn sàng. NAMA được xem như là các hành động cụ thể để đạt được các mục tiêu trong báo cáo đóng góp vì chưng quốc gia tự quyết định (NDC) tổng quát hơn vào khuôn khổ kế hoạch và chiến lược quốc gia dài hạn một cách bền vững. NAMA sẽ tiếp tục được thực hiện như một phần của báo cáo đóng góp bởi quốc gia tự quyết định (NDC) sau năm 2020.23

Cục Biến đổi khí hậulà cơ quan lại trực thuộc Bộ Tài nguyên cùng Môi trường (MONRE), tất cả chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về BĐKH, bảo vệ tầng ô-dôn; thực hiện các dịch vụ công về BĐKH, bảo vệ tầng ô-dôn theo quy định của pháp luật.Trung trọng điểm Dự báo khí tượng thủy văn trung ươngđược thành lập năm 2018 trực thuộc Bộ Tài nguyên với Môi trường, bao gồm chức năng theo dõi, tổng hợp và báo cáo về tình hình khí tượng thủy văn, thiên tai khí tượng thủy văn, xu thế BĐKH bên trên phạm vi cả nước với trong khu vực, bên trên thế giới theo quy định.

Đến nay, Việt phái nam đã thực hiện kiểm kê vạc thải khí công ty kính vào những năm 1994, năm 2000, và năm 2010.24Năm 2017, Việt nam giới đã báo cáo lên Liên hợp quốc mức phát thải tham chiếu rừngcủa cả nước tại mức 59.960.827 tấn CO2 tương đương hàng năm (tCO2 eq/năm) cùng mức tham chiếu rừng –39.602.735 tấn CO2tương đương/năm.25

Theo Đóng góp dự kiến do Quốc gia tự quyết định của Việt phái nam (INDCs)26bằng nguồn lực vào nước, đến năm 2030 Việt nam sẽ giảm 8% tổng lượng phân phát thải khí đơn vị kính so với Kịch bản vạc triển thông thường (BAU). Mức đóng góp 8% ở trên có thể được tăng lên thành 25% khi nhận được hỗ trợ quốc tế trải qua hợp tác song phương, đa phương cùng thực hiện các cơ chế vào Thỏa thuận khí hậu toàn cầu mới.27

Chính sách với pháp luật về BĐKH

Theo ý kiến chuyên gia tại Bộ Tài nguyên và Môi trường, vấn đề BĐKH trong chế độ và pháp luật Việt phái mạnh được tiếp cận theo cả hai hướng: chế độ pháp luật chuyên về BĐKH (bao gồm 3 trụ cột: thích ứng với BĐKH, giảm nhẹ vạc thải khí công ty kính, liên ngành) cùng bước đầu được lồng ghép trong cơ chế pháp luật của một số ngành, lĩnh vực có tương quan trực tiếp.28

Kể từ năm 2008, chính phủ Việt phái nam đã triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH (NTP-RCC)29Năm 2011, Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu30Năm 2012, Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh31 được phê duyệt, nhằm giảm phạt thải khí bên kính và đề ra những giải pháp triển khai bao gồm ban hành các quy định liên quan tới thị trường các-bon quốc tế. Năm 2013, Luật Phòng, chống thiên tai32 được ban hành nhằm ứng phó với những thảm họa vạn vật thiên nhiên tác động tới đất nước, chủ yếu là những hiện tượng do BĐKH.Luật Bảo vệ Môi trường năm 201433đưa ra một chương thảo luận về BĐKH.Những hành động mới nhất bao gồm phê duyệt Chương trình mục tiêu ứng phó với BĐKH và tăng trưởng xanh giai đoạn 2016 – 202034;phê duyệt Chương trình quốc gia về giảm phạt thải khí nhà kính trải qua hạn chế mất và suy thoái rừng; bảo tồn, nâng cấp trữ lượng các – bon và quản lý bền vững khoáng sản rừng (REDD+) tới 2030;35và công bố Đóng góp dự kiến vày Quốc gia tự quyết định của Việt phái mạnh (INDC).36 Dự thảo Nghị định quy định lộ trình với phương thức giảm nhẹ vạc thải khí bên kính37 đã được đưa ra lấy ý kiến trong năm 2018.

Hợp tác quốc tế về BĐKH

Phối hợp với cộng đồng quốc tế trong việc ứng phó với BĐKH là một trong bốn mục tiêu của Chiến lược quốc gia về BĐKH.38Cùng với việc đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia phạt triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Hà Lan và Mỹ, Việt phái mạnh cũng tích cực phối hợp với ngân hàng Thế giới, ngân hàng Phát triển Châu Á, Liên hợp quốc, cùng nhiều tổ chức quốc tế không giống để đạt được những mục tiêu đề ra về vấn đề BĐKH.

Xem thêm: Trình Bày Sự Thay Đổi Của Nhiệt Độ Không Khí (Địa 6), Sự Thay Đổi Nhiệt Độ Của Không Khí (Địa 6)

Quỹ Khí hậu xanh và các tổ chức tương tự vẫn chưa dành tỷ lệ đáng kể viện trợ cho Việt Nam, tuy vậy theo UNDP, thực trạng này sẽ được cải thiện vào bối cảnh các tổ chức tuy nhiên phương với đa phương đang điều chỉnh trọng tâm trong chiến lược của họ.39

Phương thức triển khai, tính toán và đánh giá

Phương thức triển khai, giám sát và đánh giá việc thực hiện những hoạt động thích ứng với BĐKH được thể hiện trong “Thông cáo Quốc gia” của Việt Nam với “Báo cáo cập nhật nhị năm một lần của Việt Nam đến Công ước form của Liên hợp quốc về BĐKH”40

Ngoài những nhu cầu về công nghệ, nguồn nhân lực, và cải thiện năng lực, nhu cầu về vốn được xem là một vào những thử thách mang đến Việt phái nam để gồm thể dứt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH41 (xem bảng dưới đây).