ĐBP - trên tấm bia Tiến sĩ đầu tiên dựng tại văn miếu quốc tử giám Quốc Tử Giám khắc ghi lịch sử khoa thi năm 1442 có khắc ghi những dòng chữ:”...Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì cầm nước bạo gan mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì chũm nước yếu nhưng mà thấp hèn. Chính vì thế các bậc đế vương vãi thánh minh không dễ thường không coi việc giáo dục nhân tài, kén lựa chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí tổ quốc làm các bước cần thiết...”. Bạn soạn ra phần đa câu lừng danh đó là tiến sĩ triều Lê, Thân Nhân Trung.

Bạn đang xem: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia


*

Bia tiến sĩ đánh dấu những lời soạn nổi tiếng của Thân Nhân Trung.Thân Nhân Trung (1419 - 1499), fan xã lặng Ninh, thị trấn Yên Dũng, ni là thôn yên ổn Ninh, xã Ninh Sơn, huyện Việt yên ổn (tỉnh Bắc Giang). Ông có tác dụng quan đến chức Lại bộ Thượng thư, Chưởng Hàn lâm viện kiêm Ðông các đại học sĩ, nhập ngoại phụ chính, Tế tửu Quốc Tử giám; được vua Lê Thánh Tông vời vào hoàng cung dạy học cho những hoàng tử, bên thơ kĩ năng trong hội Tao Ðàn Nhị thập bát tú cùng được vua Lê Thánh Tông phong là Phó Ðô Nguyên suý. Thân Nhân Trung đỗ đại khoa vào năm 1469, dịp ông đã trên 50 tuổi, là hơi muộn so với nhiều người khác, ông đã phải mất gần 40 năm mới giành được học vị sau cuối của khoa cử phong kiến.

Thân Nhân Trung được triều đình tin sử dụng trong việc tuyển chọn tính năng và huấn luyện và giảng dạy nhân tài thuộc các công việc quan trọng không giống trong triều. Những kỳ thi hương, thi hội ông đều phải có đóng góp tích cực, vấn đề xem xét bài vở của những thí sinh, vua rất nhiều giao cho Thân Nhân Trung để mắt tới đọc để mắt để trình lên. Uy tín với vai trò của Thân Nhân Trung càng được tôn vinh vào năm 1493, lúc ông được giữ lại chức Hàn lâm viện thừa chỉ, Ðông các đại học sĩ kiêm Tế tửu Quốc Tử Giám.

Khẳng định tầm quan trọng của nhân tài so với việc thịnh của quốc gia, Thân Nhân Trung luôn nhớ vai trò của triều đình phong con kiến trong việc “chăm lo nuôi chăm sóc và giảng dạy nhân tài, bồi đắp thêm nguyên khí” (Dục tài, thủ sĩ bồi thực nguyên khí). Muốn tu dưỡng nhân tài, theo Thân Nhân Trung, fan trên phải biết lo cho dân, lo bài toán nước, để cho nước mạnh, dân giàu. Ông viết: “Trị nước càng thịnh vượng lòng càng nên thận trọng, càng đề nghị lo cho dân, chăm chỉ chính sự hàng ngày nơm nớp lo lắng” là ước ao người sinh hoạt ngôi cao phải luôn luôn ghi nhớ. Vào lời bình “Ðạo làm vua” của Lê Thánh Tông trong kích cỡ hội Tao Ðàn do bao gồm Lê Thánh Tông có tác dụng Ðô Nguyên suý với Thân Nhân Trung làm cho Phó Ðô Nguyên suý, ông đã nói rõ điều tâm đắc của mình: “Nay đức bệ hạ lại đem mùa màng tươi xuất sắc làm điềm lành, điều này khác hẳn hạng khoe lạ vô ích… bao gồm ý duy trì gìn sự chuyên cần cẩn trọng mãi ko thôi... Ban đầu đặt vấn đề như thế thì đó là một vị vua khiêm tốn”.

Tư tưởng xuyên thấu con người thân trong gia đình Nhân Trung, của cả trong văn chương cho dù làm trong khi vua tôi ngâm vịnh, có tính thù tạc, tín đồ đọc vẫn thấy sinh hoạt ông một tấm lòng yêu thương nước thương dân sâu xa, một ý thức nhiệm vụ cao với dân, cùng với nước, một yên cầu cao về đạo đức đối với mọi người, ngay cả với bậc đế vương.

Thân Nhân Trung không chỉ là một vị quan tiền đại triều tất cả uy tín về đức độ và tài năng mà ông còn là một nhà giáo dục mẫu mực của thời đại. Ông là tấm gương sáng về lòng tin hiếu học để gia đình, nhỏ cháu và quê nhà noi theo. Hai tín đồ con của ông: Thân Nhân Tín - nam nhi cả, Thân Nhân Vũ - nam nhi thứ và cháu nội - Thân Cảnh Vân đều sở hữu ý chí học tập với đỗ đại khoa trong những kỳ thi của triều Lê. Mệnh danh về sự thành công của mái ấm gia đình ông, Vua Lê Thánh Tông đang viết như sau: “Thập Trịnh đệ huynh quí hiển. Nhị thân phụ tử mộc ân vinh”( Mười bạn bè nhà bọn họ Trịnh nối nhau quí hiển. Hai phụ thân con bọn họ Thân tắm gội ân vinh).

Xem thêm: Biên Lai Thu Tiền Học Phí Trung Tâm Tiếng Anh Ngữ, Tin Học, Mẫu Phiếu Thu Tiền Học Phí

Câu nói “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” của Thân Nhân Trung không chỉ dừng lại trong xóm hội thời Lê mà lời nói ấy đối với bọn họ vẫn còn nguyên giá trị, khi giáo dục và đào tạo đang biến đổi quốc sách hàng đầu, lúc văn hoá, khoa học và lực lượng trí thức đang nắm dữ một vai trò cực kì quan trọng vào sự nghiệp loài kiến quốc tổ quốc hôm nay.